| Afadə | 281 | aal | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Makari | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Kotoko | | 5,000 (2004) |
| Aghem | 810 | agq | Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Wum Central | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Ouest | | 39,100 (2005) |
| Aghem, Wi-isu, Zoa, |
| Kumfutu, Kung, Kuk, Cha’, Nyos, Fungom |
| Akɔɔsɛ/Akoose | 652 | bss | - Littoral ˃ Moungo ˃ Manjo | Niger Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Lundu-Balong (A.15C) | Akɔɔsɛ, Nloŋ, Mwamenam | 100,000 (2001) |
| - Sud-Ouest ˃ Koupé-Muanenguba ˃ Bangem, Nguti, Tombel |
| Ambele | 806 | ael | Nord-Ouest ˃ Momo ˃ Widikum-Menka | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Momo Ouest. | | 5,000 (2005) |
| Arabe/Arabic, Shuwa | 100 | shu | - Extrême Nord ˃ Diamaré | Afro-asiatique ˃ sémitique ˃ centre ˃ méridional ˃ arabe | Arabe choa | 145,000 (2013) |
| - Extrême Nord >Logone-et-Chari |
| - Extrême Nord >Mayo-Danay |
| - Extrême Nord >Mayo-Sava |
| Atoŋ/Atong | 805 | ato | Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Widikum-Menka | NigerCongo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Momo Ouest | | 4,200 (2000) |
| Awing | 917 | azo | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Awing-Bambaluwe | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Ngemba | Mbwə’wi, | 19,000 |
| Bamunkumbit |
| Babanki | 824 | bbk | Nord–Ouest ˃ Mezam ˃ Tubah ˃ Kejom-Keku, Kejom-Ketinguh | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Centre | | 39,000 (2011) |
| Bafut | 912 | bfd | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Tuba ˃ Bafu | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Ngemba | | 100,000 (2009) |
| Bufe, |
| Beba’ |
| Bagyɛli/Gyele | 422 | gyi | - Centre ˃ Nyong-et-Kéllé ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ | | 4,250 (2012) |
| - Sud ˃ Océan ˃ Kribi, Bipindi, Campo, Lolodorf | Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Makaa-Njem (A.801) | Bagyeli, Bakola, Likoya |
| Baka | 309 | bkc | - Est ˃ Boumba et Ngoko | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Ubangi ˃ Sere-Ngbaka-Mba ˃ Ngbaka Mba ˃Ngbaka ˃ Ouest ˃ Baka-Gundi | / | 40,000 (2007) |
| - Est ˃ Kadey |
| - Est ˃ Dja-et-Lobo |
| Bakɔlɛ/Bakole | 625 | kme | Sud–Ouest ˃ Ndian ˃ Bamusso | NigerCongo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Duala (A.231) | | 300 (1982) |
| Bakoko | 402 | bkh | - Littoral ˃ Moungo ˃ Dibombari | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.43) | Adiɛ, Yakalag, Yasug, Yapoma, Yabyaŋ-yapeke, Dimbambaŋ, | 50,000 (1982) |
| - Littoral ˃ Nkam ˃ Nkondjok | Bisɔɔ |
| - Littoral ˃ Sanaga-Maritime ˃ Edéa | |
| - Littoral ˃ Wouri ˃ Douala | |
| - Sud ˃ Océan ˃ | |
| - Ouest ˃ Haut-Nkam ˃ | |
| |
| Baldamu* | 175 | bdn | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Maroua | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | / | |
| Baloŋ/Bafaw-Balong | 642 | bwt | - Littoral ˃ Moungo ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Lundu-Balong (A.13) | Bafo, Baloŋ, bayi | 8,400 (1982) |
| - Sud – Ouest ˃ Meme ˃ Kumba |
| Bambili/Bambili-Bambui | 914 | baw | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Tuba ˃ Bambili, Bambui | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃Ngemba | | 12,500 (2005) |
| Mbili, Mbui |
| Bamunka | 842 | bvm | Nord–Ouest ˃ Ngo Ketunjia ˃ Ndop | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Sud | | 31,000 (2008) |
| Bana | 193 | bcw | Extrême-Nord ˃ Mayo Tsanaga ˃ Bourrah | Afro – Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.3 | Gamboura, Gili | 23,000 (2007) |
| Bangandu | 382 | bgf | Est ˃ Boumba et Ngoko ˃ Moloundou | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua Ubangi ˃ Ubangi, Gbaya-Manza-Ngbaka ˃ Sud- Ouest | / | 2,700 (1977) |
| Basaa | 401 | bas | - Centre ˃ Nyong-et-Kéllé ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.43) | Basaa, Dibubum, Basaa ba duala | 300,000 (2005) |
| - Littoral ˃ Nkam ˃ |
| - Littoral ˃ Sanaga Maritime ˃ |
| - Sud ˃ Océan ˃ |
| Batanga | 600 | bnm | Sud ˃ Océan ˃ Kribi | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bubi-Benga (A.32) | | 5,750 (2015) |
| Batanga, Banɔɔ, Bapuku |
| |
| Bati | 530 | btc | - Centre ˃ Mbam-et-Inoubou ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Sanaga (A.65) | / | 800 (1975) |
| - Littoral ˃ Sanaga-Maritime ˃ Ndom, Bati |
| Batomo/Mesaka | 892 | iyo | Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Wum ˃ Batomo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | | |
| Bebe/Naami | 871 | bzv | Nord–Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Misaje ˃ Bebe-Jama, Bebe-Jatto | Niger-Congo ˃ Atlantique-ongo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Béboïde | | 3,550 (2008) |
| Bebe Kete, Bebe Jama |
|
| Befang | 851 | bby | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Wum ˃ Befang | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃Menchum | Gə, Obang, Bangwe, Okomanjaŋ | 9,000 (2005 |
| Besleri/Mina | 251 | hna | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Hina | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ | Bezleri, Jiŋjiŋ, gamdugun | 11,000 (2000) |
| Biu-Mandara ˃ A ˃ A.7 |
| Bəti-Faŋ | 403 | | - Centre ˃ Lékié, Mfoundi, Méfou et Akono, Méfou et Afamba, Nyong et So, Haute Sanaga, Nyong et Mfoumou, Vallée du Ntem ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Ewondo-Fang (A.71). (A.74) (A.75) | Ewondo, Faŋ, Bulu | 1,797,000 (2007) |
| - Sud ˃ Dja et Lobo, Océan ˃ |
| - Est ˃ Lom et Djerem ˃ Bertoua |
| Boki/Bokyi | 706 | bky | Sud–Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Cross River ˃ Bendi | | 7,900 (2005) |
| Basua, Boki, Iruan |
|
| Bu | 877 | | | Niger-Congo ˃ | | |
| Bubia | 623 | bbx | Sud–Ouest ˃ Fako ˃ Limbé ˃ Wovea | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bubi-Benga (A.31) | | 600 (1977) |
| Bum | 823 | bmv | Nord–Ouest ˃ Boyo ˃ Bum | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ | | 21,400 (2001) |
| Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Centre |
| Busam | 869 | bxs | Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Batibo ˃ Ambambo, Bifang, Dinku | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Momo Ouest | | 3,400 (2005) |
| Buwal | 241 | bhs | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.7 | / | 10,000 (2004) |
| Bvɛri/Fali, North | 373 | fll | ????????? | Niger-Congo ˃ | / | |
| Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Fali |
| Caka | 893 | ckx | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya ˃ Asaka, Batanga, Basaka | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde. | Assaka, Batanga | 5,000 (1983) |
| Cuvok | 181 | cuv | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ | / | 5,000 (1983) |
| A ˃ A.5 |
| Daba | 252 | dbq | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.7 | Daba, Mazagway, tpala | 24,000 (2007) |
| Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Bourrah, Hina Nord ˃ Mayo-Louti ˃ Mayo-Oulo, Guider |
| Dama | 307 | dmm | Nord ˃ Bénoué ˃ Rey-Bouba | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃Nord, DamaGalke. | / | 50 (2002) |
| Denya | 882 | anv | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya, Mamfe | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Mamfe | Basho, | 11,200 (1982) |
| Bajwa, |
| Takamanda, |
| bitieku |
| Dii | 342 | dur | - Adamaoua ˃ Vina ˃ Ngaoundéré | | Mambe’, Mamna’a, Goom, Boow, Ngbang, Sagzee, Vaazin, Home, Nyok | 50,000 (2010) |
| - Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Tcholliré | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Dii |
| Dimboŋ/Dimbong | 582 | dii | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bafia | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bafia (A.52) | / | 140 (1992) |
| Dooyaayɔ | 303 | dow | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Voko-Dowayo ˃ Vere-Dowayo ˃ Dowayo | Marke, Teere, Sewe | 15,000 |
| -1994 |
| Duala | 610 | dua | - Littoral ˃ Moungo ˃ Dibombari | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Duala (A.24) | | 87,700 |
| - Littoral ˃ Nkam ˃Yabassi | Bodiman, Mungo, Oli | -1982 |
| - Littoral ˃ Wouri ˃ | Pongo, Duala, malimba | |
| - Sud–Ouest ˃ Fako | | |
| Dugwor | 162 | Dme | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Meri | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | Mikere, dugwor | 5,000 (2001) |
| Duli/Duli-Gey | 392 | duz | Nord ˃ Bénoué ˃ Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Duli | / | 1,900 (1982) |
| Dumbulɛ/Mbule | 544 | mlb | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bokito ˃ Mbolo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃A ˃ Sanaga (A.623) | / | 110 (2009) |
| Duupa | 330 | dae | - Nord ˃ Bénoué ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique –Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Dii | | 5,000 (1991) |
| - Nord ˃ Faro ˃ Poli |
| Dzodinka/Lidzonka | 904 | add | Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Nwa ˃ Adere | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde, Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam - Nkam ˃ Nkambe | | 2,600 (2000) |
| Efik | 705 | efi | | Niger-Congo ˃ | isangele | |
| Ejagham | 800 | etu | Sud–Ouest ˃ Manyu ˃ Mamfe, Eyumodjok | | | 49,400 (2000) |
| Niger Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Ekoid. | Ejagham-Ouest, Babong- Mbakem, Ejagham-Est |
| Eman/Emane | 898 | emn | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya ˃ Akalabo, Akalam Gomo, Amanavil et Amayo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | Amayo, Amanavil | 800 (1990) |
| Esimbi | 803 | ags | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Vallé de Menchum | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | | 34,800 (2005) |
| Haut Esimbi, Bas Esimbi |
| Evand/Evant | 896 | bzz | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya ˃ Atolo et Matene I | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoid ˃ Sud ˃ Tivoïde | | 1,000 (1996) |
| Fali- Bossoum/ | 372 | fal | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua, Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ | | 20,000 (1982) |
| Fali, Sud | Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Fali | Fali-Tinguelin, Kangou, Bele |
| Fali- Tinguelin/Fali, Sud | 375 | fal | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua, Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ | Ram, Mango, Toro | |
| Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Fali |
| Fali-Bélé/Fali, Sud | 376 | fal | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua, Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ | / | |
| Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Fali |
| Fali-Dourbeye/ | 371 | fll | Nord ˃ Mayo-Louti ˃ Mayo-Oulo, Dourbeye | Niger-Congo ˃ | | 16,000 (1982) |
| Fali, Nord | Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Fali | Dourbeye, Bveri |
| | |
| | |
| Fe’fe’ | 970 | fmp | - Ouest ˃ Haut Nkam ˃ Bafang | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | | 140,000 (2005) |
| - Ouest ˃ Mifi ˃ Bangam | Fe’fe’ Central, fe’fe’ Nord |
| |
| Fulfulde | 1 | fub | - Adamawa > Djérem > Tibati | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Atlantique ˃ Nordique ˃ Sénégambien ˃ Peul-Wolof ˃ Peul | Fulfulde fuunaagere | 669,000 (1986) |
| - Adamawa > vina > Ngaoundéré | Fulfulde hiirnangere |
| - Adamawa > Mayo-Banyo > Banyo | Fulfulde hooseere |
| - Adamawa > Mbéré > Meiganga | |
| - Nord > Bénoué > Garoua | |
| - Extrême-Nord > Diamaré > Maroua | |
| Gavar | 242 | gou | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.7 | / | 15,000 (2010) |
| Gbaya | 381 | gya | - Adamaoua ˃ Djerem ˃ Ngaoundal, Tibati | | Lɔmbu, Yaayuuwe, Lay, Mbɔdɔmo, Banginda, Dɔɔka, Gaymɔna, Mbusuku, Yaangele | 65,000 (1980) |
| Gbaya, Northwest | - Adamaoua ˃ Faro et Deo ˃ Tignere | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ | |
| - Adamaoua ˃ Mbere ˃ Meiganga | Adamaoua -Ubangi ˃ Ubangi ˃ Gbaya-Manza-Ngbaka ˃ Nord – Ouest | |
| - Est ˃ Lom and Djerem ˃ Betare-Oya, Bertoua et Garoua Boulay | | |
| - Est ˃ Kadey ˃ Kette | | |
| - Est ˃ Boumba et Ngoko ˃ Gari-Gombo | | |
| - Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Touboro | | |
| Gbaya-Mbodomo | | gmm | Est ˃ Lom and Djerem ˃ Betare-Oya, Ngoura | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Ubangi, Gbaya-Manza-Ngbaka ˃ Sud - Ouest | / | 8,000 (1992) |
| Gbɛtɛ/Mbum | 355 | mdd | - Adamaoua ˃ Djerem ˃ | Niger Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ | Gbete, Vana | 38,600 (1982) |
| - Adamaoua ˃ Vina | Mbum |
| - Centre ˃ Mbam-and-Kim ˃ | |
| - Est ˃ Lom-and-Djerem ˃ Bélabo, Gbete | |
| - Nord ˃ Faro ˃ | |
| Gbwata/Bata | 230 | bta | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | Ndeewe, Gbwata, bacama | 2,500 |
| Gəlvaxdaxa/Glavda | 112 | glw | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ koza | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.4 ˃ Mandara Proper ˃ Glavda | | 2,800 |
| 1982) |
| Gəvoko | 121 | ngs | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.4 ˃ Mandara | | 1,000 (2000) |
| Gey/Duli-Gey | 391 | duz | Nord ˃ Bénoué ˃ Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari, Duru ˃ Duli | / | 1,900 (1982) |
| Ghɔmala’/Ghomálá’ | 960 | Nnj | Ouest ˃ Bamboutos ˃ Mbouda | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke. | Ghomálá’ Centre, Ghomálá’Nord, Ghomálá’ Sud, Ghomálá’Ouest (ngemba) | 350,000 (2005) |
| Ouest ˃ Menoua |
| Ouest ˃ Mifi ˃ Bafoussam |
| Ouest ˃ Hauts Plateaux |
| Gimme | 322 | kmp | Nord ˃ Faro ˃ Poli | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ VoltaCongo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Voko-Dowayo ˃ VereDowayo ˃ Vere-Gimme ˃ Gimme | | 3,000 |
| -1982 |
| Gimnime | 321 | gmn | Nord ˃ Faro ˃ Wangay | Niger-Congo˃ Atlantique-Congo ˃ Volta Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Voko-Dowayo ˃ VereDowayo ˃ Vere-Gimme ˃ Gimme | Dial des Ritime, dial des Gimbe | 3,000 (1982) |
| Giziga-Nord | 171 | gis | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Meri, Maroua | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara, A ˃ A.5 | / | 20,000 (1982 |
| Giziga-Sud/Giziga | 172 | giz | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Kaélé, Maroua | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | Mi muturwa, mi mijivin | 60,000 |
| -1991 |
| Gude | 212 | gde | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Bourrah | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | / | 20,000 |
| Nord ˃ Mayo-Louti ˃ Mayo-Oulo | -1992 |
| Hausa | 101 | hau | - Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua, | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Ouest ˃ A ˃ A.1 | | 312,500 (2018) |
| - Centre > Yaoundé |
| - Littoral ˃ Douala |
| Hijuk | 560 | hij | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bokito ˃ Batanga | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃Bafia (A.501) | | 400 (1992 |
| Hya | 192 | hya | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ BiuMandara ˃ A ˃ A.3 | / | 940 (2002) |
| Iceve/Iceve-Maci | 895 | bec | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | | 7,000 (1990) |
| Icheve, Oliti |
|
| Ihatum/Osatu | 899 | ost | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya ˃ Asumbo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | | 400 (2002) |
| Ipulo | 897 | ass | - Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | Olulu, Tinta, Etongo. | 2,500 (1990) |
| - Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Akwaya |
| Isu | 624 | isu | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Wum | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ | | 15,400 (1993) |
| Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Ouest. |
| Iyive | 894 | uiv | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Yive | Niger-Cong ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benue-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | | 1,000 (1996) |
| Jimjimən | 211 | jim | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Bourrha | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | Djimi, Zumo, Jimo, Wadi, Malabu | 10,000 (2019) |
| Jina | 261 | jia | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Logone-Birni, Zina, Waza. | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Jina | Jina, Sarassara, Tchide, Muxule, Mae | 1,500 (2004) |
| Kaaŋg/Fali, Sud | 374 | fal | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua, Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ | / | |
| Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Fali |
| Kada/Gidar | 102 | gid | Nord ˃ Mayo Louti ˃ Guider, Figuil | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ C | Zlam | 54,000 (1982) |
| Kakɔ/Kako | 440 | kkj | Est ˃ Kadey ˃ Batouri, Ndelele | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Kaka (A.93) | | 100,000 (2003) |
| Mbonjoku, Besembo, Bera, Ngbako |
| Kali | 353 | | - Adamaoua ˃ Vina ˃ Bélel, Ngaoundéré | | | |
| - Adamaoua ˃ Mbere ˃ Meiganga |
| - Est ˃ Lom et Djerem ˃ Betare-Oya, Garoua Boulay |
|
| Kanuri | 2 | kau | - Extrême Nord ˃ Diamaré ˃ Bogo, Maroua | Nilo-Saharien ˃ Saharien ˃ Occidental ˃ Kanuri | | 56,500 (1982) |
| - Extrême Nord > Mayo Danay > Yagoua |
| - Extrême Nord > Mayo Kani > Mindif, Kaélé |
| - Extrême Nord > Mayo-Sava > Mora, Kolofata |
| Kɔɔzime/ Koonzime | 432 | ozm | - Est ˃ Haut Nyong ˃ Alouma, Lomie, Messok, Mindourou, Somalomo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Makaa-Njem (A.842) | Nzime, Badwe’e | 40,000 (2011) |
| - Sud ˃ |
| Kemdem | 883 | kvm | Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Tinto, Haut Bayang ˃ Bokwa, Kekpoti, and Kendem | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Mamfe | | 1,900 (2005) |
| Kəməzuŋ/Kemedzung | 872 | dmo | - Nord–Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Misaje | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Béboïde | Kemedzung, Kwe | 3,540 (2008) |
| - Nord–Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Nkambe, Dumbu, Kwei |
| Kənswei Nsei/ Kenswei Nsei | 841 | ndb | Nord–Ouest ˃ Ngo Ketunjia ˃ Ndop ˃ Bamessing | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Sud | | 25,000 (2008) |
| Kenyang | 881 | ken | - Sud-Ouest ˃ Koupé-Muanengouba ˃ Nguti | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Mamfe | Bas-kenyang, Haut-kenyang, bakoni | 65,000 (1992) |
| - Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ Mamfe ˃ Central et Haut Banyang |
| Kera | 105 | ker | Nord ˃ Mayo-Danay ˃ Doukoula | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Est ˃ A ˃ A.3 | | 6,000 |
| Kobo/Verre | 311 | ver | Nord ˃ Bénoué ˃ Béka | Niger-Congo | | |
| Kom | 822 | bkm | Nord–Ouest ˃ Boyo ˃ Wum | Niger-Congo ˃ Atlantique Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Centre | | 233,000 (2005) |
| Komandera/Koma | 312 | kmy | Nord ˃ Faro ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Voko-Dowayo ˃ Vere-Dowayo ˃ Vere-Gimme ˃ Vere | | 3,000 (1984) |
| Koma, Ndera, Damti, Leelu, Bangru, Zanu, Liu, Yeru |
| Konja/Kwanja | 740 | knp | Adamawa ˃ MayoBanyo ˃ Banyo ˃ Mayo Darle, Bankim, Mbojdanga | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Nord ˃ Mambiloïde ˃ Mambila-Konja ˃ Konja | | 10,000 (2011) |
| Nyasunda, Nyanduŋ |
|
| Korop/Durop | 704 | krp | | Niger-Congo ˃ | | 7,440 (2007) |
| Koshin | 879 | kid | Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Wum ˃ Koshin | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Yemne-Kimbi | | 3,000 (2011) |
| Kuɔ/Oku | 825 | oku | Nord–Ouest ˃ Bui ˃ Jakiri | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Centre | | 87,000 (2005) |
| Kuo | 354 | xuo | Adamaoua ˃ Vina ˃ Bélel, Ngaoundéré | Niger Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ | | 7,950 (2011) |
| Adamaoua ˃ Mbere ˃ Meiganga | Mbum ˃ Mbum Est ˃ Koh |
| Est ˃ Lom and Djerem ˃ Betare-Oya, Garoua Boulay | |
| |
| Kutep | 702 | kub | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Furu-Awa ˃ Baji, Lubu | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Jukunoïde ˃ Yukuben-Kuteb. | | 3,000 (2005) |
| Kwa’ | 990 | bko | - Littoral ˃ Nkam ˃ Nkondjok | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | | 1,000 (2000) |
| - Ouest ˃ Ndé ˃ Bazou | Kwa’, Mbyam |
| |
| |
| Kwakum | 463 | kwu | - Est ˃ Lom- et-Djerem ˃ Bertoua, | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Kaka (A.91) | | 10,000 (2002) |
| Bélabo | Kwakum, Beten, Til baki |
| - Est ˃ Haut -Nyong ˃ Dimako, Doumé | |
| Kwasio | 421 | nmg | Sud ˃ Océan ˃ Kribi, Lolodorf | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Makaa-Njem (A.81) | Mvumbo, Mabi | 9,000 (1982) |
| La’bi | 397 | lbi | Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Touboro | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ La’bi | / | 4,400 (1971) |
| Lagwan | 271 | kot | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Logone-Birni, Waza | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ | | 15,000 (2004) |
| Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Kotoko | Logone-Birni, Logone-Gana |
| Lamnsɔ’/Lamnsoʼ | 830 | Lns | Nord–Ouest ˃ Bui ˃ Jakiri, Kumbo | Niger-Congo ˃Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Est | | 240,000 (2005) |
| Lɔŋtɔ | 301 | wok | Nord ˃ Faro ˃ Poli, Voko | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Voko-Dowayo ˃ Voko | / | 2,400 (1982) |
| Ləfa’/Lefa | 581 | lfa | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Deuk | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bafia (A.51) | | 15,000 (2010) |
| Zakan, Maja, Tiŋgɔŋ |
|
| Leti | 552 | leo | - Centre ˃ Lekié ˃ Sa’a ˃ Nkolebassimbi, Nkolndzomo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Sanaga (A.601) | | |
| - Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ |
| Limbum | 903 | lmp | Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Nkambe ˃ Ndu et Nkambe | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Nkambe | Wiyeh, Tang, Wat | 130,000 (2005) |
| Lombe/Barombi | 400 | bbi | - Sud–Ouest ˃ Meme ˃ Kumba | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.41) | Lombe, Bankon | 3,000 (2001) |
| - Sud–Ouest ˃ Ndian ˃ Ekondo-Titi |
| Mabas/Vemgo-Mabas | 123 | vem | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo ˃ Mabas | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.4 ˃ Lamang | Vemgo, Mabas | 1,000 (2004) |
| Mada | 153 | mda | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Tokombéré | Afro-Asiatique ˃ Tchadique Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | | 17,000 (1982) |
| Mafa | 183 | maf | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo, koza | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara A ˃ A.5 | Mafa Ouest, Mafa Centre, Mafa Est | 210,000 (2005) |
| Majəra | 262 | xmj | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Logone-Birni | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Jina | | 500 (2004) |
| Majera, Kajire-’ |
| dulo, Hwalem |
| Malgbe | 283 | mxf | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Goulfey, Kousseri | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Kotoko | Malgbe, Mara, Dro, Douguia | 6,000 (2004) |
| |
| Mambay | 306 | mcs | - Nord ˃ Bénoué ˃ Bibemi, Pitoa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ Nord ˃ Tupuri-Mambai | / | 12,000 (2011) |
| - Nord ˃ Mayo Louti ˃ Guider, Figuil |
| Mamənyan/Bamenyam/Mengambo | 908 | bce | Ouest ˃ Bamboutos ˃ Galim ˃ Bamenyam | Niger-Congo ˃ Atlantique- Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Noun | | 5,300 (2005) |
| Manbila | 710 | mcu | - Adamawa ˃ MayoBanyo ˃ Banyo, Bankim | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Nord ˃ Mambiloïde ˃ Mambila-Konja ˃ Mambila | | 30,000 (1993) |
| - Nord–Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ | Ju ba, Sunu tɔrbi, Ju naare |
| |
| Mankon/Mankong | 913 | bqt | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam - Nkam ˃ Ngemba | | |
| Manŋkuŋə, Shomba, |
| Songwa, Mbutu, Njong, Bagangu |
| Manta | 804 | myg | Sud–Ouest ˃Manyu ˃ Akwaya, Manta, Banyang | Niger-Congo ˃ Atlantique Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde. | | 6,500 (2005) |
| Masana | 291 | mcn | Extrême-Nord ˃ Mayo-Danay ˃ Yagoua | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Massa | Masa–Ouest, Masa-Centre | 103,000 (1982) |
| Maslam | 282 | msv | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Makari, Kousséri, Maltam, Saho | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Kotoko | Maslam, Sahu | 250 (2004) |
| Matal | 141 | mfh | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Mora | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | | 18,000 (1982) |
| Mbɔŋa/Mbonga | 809 | xmb | Est ˃ Lom- et-Djerem ˃ Bétaré-Oya | Niger-Congo ˃ Atlantique –Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Jarawan, Cameroun. | | 1,490 (2000) |
| Mbə’/Mbo’ | 907 | ̀mtk | Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Nkambe | | 1,490 (2000) |
| Mbaw, Mbe’ |
| Mbədam/Mbudum | 253 | xmd | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo, Hina | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.7 | Mbudum, Membeng | 6,000 |
| -2001 |
| Mbembe/Mbembe, Tigon | 700 | nza | Nord–Ouest ˃ Donga- Mantung ˃ Ako, Nkambe | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Jukunoïde ˃ Central, Jukun-MbembeWurbo ˃ Mbembe. | | 40,000 (2005) |
| Ashuku, Nama, Nzare, Kporo, Eneeme |
|
| Mbo | 651 | mbo | Littoral ˃ Moungo ˃ Melong, Nkongsamba | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué - Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A˃ Lundu-Balong (A.15) | | 45,000 (1995) |
| - Sud–Ouest ˃ | Lɛkɔgho, Nlaa mboo, Ehɔmbo, Nlɛ, Mbo-central, Bakem, Boŋkem, |
| - Ouest ˃ Menoua ˃ Santchou | |
| - Ouest ˃ Haut-kam ˃ Kekem | |
| Mbuko | 132 | mqb | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Meri | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | | 15,000 (2008) |
| Mbum-Est/Mbum | 352 | | | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ Sud | Mbum ŋomi, Tu’boro | |
| Pana, Ndok mbali, Karang |
| Mbum-Ouest/ Mbum | 351 | mdd | - Adamaoua ˃ Djérem | | | 38,600 (1982) |
| - Adamaoua ˃ Vina ˃ Ngaoundéré | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ Sud | |
| - Centre ˃ Mbam-et-Kim ˃ | | Mboum de tibati |
| - Est ˃ Lom-et-Djerem ˃ Bélabo, Gbete | | mbere |
| - Nord ˃ Faro ˃ | | |
| Mədʉmba/ Medumba | 902 | byv | - Centre ˃ Mbam-and-Inoubou ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam˃ Noun. | Batongtou | 210,000 (1991) |
| - Littoral ˃ Nkam ˃ |
| - Ouest ˃ Ndé ˃ Bangangté, Tonga |
| Mefele | 182 | mfj | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | | Mefele, Serak, Muhura, Shugule | 11,000 (2002) |
| Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 |
| Məgaka/Mengaka | 930 | xmg | Ouest ˃ Bamboutos ˃ Galim ˃ Bagam, Bamendjing, Galim | Niger-Congo ˃ Atlantique Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃Mbam-Nkam ˃ Bamileke. | | 38,500 (2005) |
| Bagam, rbBamendjing |
|
| Məka/Makaa | 411 | mcp | Est ˃ Haut Nyong ˃ Abong-Mbang, Doumé et Nguelemendouka | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud, Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Makaa-Njem (A.83) | Byɛp, Bəsɛp, Mbwas, Bəbɛnde, Bəkol | 80,000 (1987) |
| Məlokwo/Moloko | 154 | mlw | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Tokombéré | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | | 10,000 |
| -1997 |
| Menka | 865 | mea | Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Mbengwi ˃ Widikum-Menka | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo | / | 5,200 (2000) |
| Merey | 163 | meq | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Meri | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara, A ˃ A.5 | / | 10,000 (1982) |
| Meta’ | 864 | Mgo | - Nord–Ouest ˃ Mezam ˃ Bamenda ˃ Bafuchu, Nja | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo | Menemo | 83,000 (2013) |
| - Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Mbengwi, Batibo |
| Mfumte | 905 | nfu | Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Nwa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Nkambe. | Lus, Kom, Mballa, Bang, Koffa, Jui, Mbat, Manang, Mbibji, Mbah | 24,700 (1982) |
| Missong/Mungbam | 878 | mij | Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Wum ˃ Abar, Biya, Missong, Munken, Ngun | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ YemneKimbi | Missong, Biya, Munken, Ngun, Abar | 1,850 (2011) |
| Mmɛn/Mmen | 821 | bfm | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Wum | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Centre | | 35,000 (2001) |
| Fungom, Cha’, Nyos |
| Modele/Befang | 852 | bby | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Wum | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Menchum | Usheida, Ushaku | |
| Mofu-Nord | 173 | mfk | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Meri | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A˃ A.5 | Douroun, Wazan, Meri | 27,500 (1982) |
| Mofu-Sud/Mofu-Gudur | 174 | mif | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | Mokong, Gudur, Zidim, Dimeo, Massagal, Njeleng | 90,000 (2008) |
| Moghamo/Ngamambo | 866 | nbv | - Nord–Ouest ˃ Mezam ˃ Santa ˃ Bafuchu, Nja | NigerCongo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo | | 108,000 (2013) |
| - Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Batibo, Mbengwi | Iyirikum, Batibo, Besi, Kugwe |
| Mokpwe | 621 | bri | Sud–Ouest ˃ Fako ˃ Buéa, Limbé, Muyuka, Tiko | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Duala (A.22) | | 20,000 (2014) |
| Mome | 395 | mzm | | | Dialecte du mumuye langue parlée au nigeria | |
| 308 | mru | Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Rey-Bouba (Kongrong) | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ | / | 300 (2001) |
| Mono | Nord ˃ Dama-Galke. |
| Mpadə | 284 | mpi | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ Makari | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ BiuMandara ˃ B ˃ B.1˃ Kotoko | Shewe, Mpade, Bodo, Woulki, Digam | 16,000 (2004) |
| Mpo/Basaa | 431 | bas | - Est ˃ Haut-Nyong ˃ Abong-Mbang | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit, Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.43) | / | |
| - Est ˃ Boumba- et-Ngoko ˃ Yokadouma |
| Munda/Mundang | 305 | mua | - Extrême-Nord ˃ Mayo Kani ˃ Kaélé | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ | Kiziere, Imbana, Zasing, Gelama | 44,700 (1982) |
| - Nord ˃ Bénoué | Nord ˃ Tupuri-Mambai |
| Mundani | 867 | mnf | Sud–Ouest ˃ Manyu ˃ Fontem, Mamfe | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo. | | 34,000 (1987) |
| Bamumbo, Bechati, Besali, Banti, Folepi, Iguambo, Bangang, Nko |
|
| Mundum/Ngemba | 911 | nge | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Bamenda, Tuba | Niger-Congo˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Ngemba | Mberewi, | :18,800 (2002) |
| Anyang, |
|
| Mungaka | 900 | mhk | - Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Bali | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Noun | Bali nyɔŋa, Bapakum, | 50,100 (1982) |
| - Ouest ˃ Bamboutos ˃ Galim | Ti, Ndɛ |
| - Ouest ˃ Mifi ˃ Bafoussam | |
| Munjuk/Musgu | 103 | mug | Extrême Nord > Mayo-Danay ˃ Maga | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.2 | Beege, Muzuk, Mpus, Vulum | 140,000 (2005) |
| Museyna | 293 | mse | Extrême-Nord ˃ Mayo-Danay ˃ Guere | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Massa | / | 50,000 (2005) |
| Muyang | 152 | muy | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Tokombéré | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | | 30,000 (2007) |
| Nagumi | 808 | ngv | Nord ˃ Bénoué ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Jarawan, Cameroun. | | |
| Naki | 876 | mff | Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Furu-Awa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Béboïde | Mekaf, Mashi | 3,000 (1993) |
| Ncane/Nchane | 873 | ncr | - Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Misaje ˃ Bem, Chunge, Kibbo, Nfume, Nkanchi | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ VoltaCongo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Béboïde | Ncane, Mungong | 13,200 (2008) |
| - Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Bum ˃ Mungong |
| Nɔɔnə/Noone | 875 | nhu | Nord-Ouest ˃ Bui ˃ Kumbo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Béboïde. | | 40,000 (2005) |
| Upper Noone, Lower Noone |
|
| Nda’nda’ | 980 | | - Littoral ˃ Nkam ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | | 10,000 (1990) |
| - Ouest ˃ Mifi | |
| nnz | - Ouest ˃ Ndé | nda’nda’ Ouest, nda’nda’ Sud, |
| | nda’nda’ Est, |
| Ndai | 362 | gke | Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Tcholliré | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ Nord ˃ Dama-Galke | / | |
| Ndemli | 500 | nml | Littoral ˃ Nkam ˃ Yabassi, Nkondjock, Yingui | Niger-Congo ˃ Atlantique- Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Ndemli. | | 10,000 (1999) |
| Ngamambo | 868 | nbv | Nord–Ouest ˃ Mezam ˃ Santa ˃ Bafuchu et Nja | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo | Moghamo, Ngamambo | 108,000 (2013) |
| Ngambay | 3 | sba | - Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua, | Nilo-Saharien ˃ Satellite-Core ˃ Satellites ˃ Central Soudanique, Ouest ˃ Bongo-Bagirmi ˃ Sara-Bagirmi ˃ Sara | | 57,000 (2005) |
| - Nord ˃ Mayo Louti ˃ Figuil | . |
| - Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Tcholliré, Mandingring, Rey-Bouba | |
| |
| Ngie | 863 | ngj | Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Mbengwi ˃ Andek | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo | | 37,000 (2001) |
|
| Mengum |
| Ngishe/Ngoshie | 862 | nsh | Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Njikwa | Niger-Congo ˃ Atlantique - Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo. | / | 9,200 (2001) |
| Ngomba | 940 | jgo | Ouest ˃ Bamboutos ˃ Mbouda | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | Babete, Bamendjinda, Bamendjo, Bamenkumbo, Bamesso | 63,000 (1999) |
| Ngombale | 920 | nla | Ouest ˃ Bamboutos ˃ Mbouda, Babadjou | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | | 53,500 (2005) |
| Babadjou, Bamessingue, Penyu |
| Ngoŋ/Nagumi | 807 | ngv | Nord ˃ Bénoué ˃ Garoua | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Jarawan, Cameroun | | |
| Ngwɔ/Ngwo | 861 | ngn | Nord–Ouest ˃ Momo ˃ Njikwa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Momo | ngwɔ, konda, basa, Ikweri, Banya, Ibako, Okorobi | 22,000 (2004) |
| Ngyɛmbɔɔŋ/Ngiemboon | 951 | nnh | - Ouest ˃ Bamboutos ˃ Batcham et Mbouda (Balatchi) | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-ongo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | | 250,000 (2000) |
| - Ouest ˃ Menoua ˃ Penka-Michel (Balessing) | Batcham, Balessing, Bangang, amougong, Balatchi, Batang |
| |
| Nhɔ (Bafo)/Bafaw-Balong | 641 | bwt | Sud-Ouest ˃ Meme ˃ Kumba | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃Nord–Ouest ˃ A˃ Lundu-Balong (A.13) | | |
| Ni Nyɔ’ɔ/Nyokon | 514 | nvo | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Makénéné, Nyokon | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.45) | / | 3,900 (1956) |
| Nigi/Yambeta | 520 | yat | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bafia | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.462) | / | |
| Nimbari | 393 | nmr | Nord ˃ Bénoué, et Mayo-Louti ˃ Badjire, Gorimbari, Padjara-Djabi | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Nimbari. | / | |
| Njanyi/Nzanyi | 220 | nja | Nord ˃ Mayo-Louti ˃ Mayo-Oulo ˃ Doumo | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | Holma | 9,000 |
| Njɔyamɛ/Ndoola | 750 | ndr | - Adamawa ˃ Faro-et-Déo ˃ Mayo-Baléo ˃ Dodeo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Nord ˃ Mambiloïde ˃ Ndoro | / | 2,120 (2000) |
| - Nord–Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Nkambe |
| Njikum/Jukun Takum | 701 | jbu | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Furu-Awa ˃ Furu-Sambari, Furu-Turuwa, and Ntjieka | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Jukunoïde ˃ Centre ˃ Jukun-Mbembe-Wurbo ˃ Jukun | | 2,440 (2000) |
| Takum, Donga |
| Njwandɛ/Bitare | 801 | brt | Adamawa ˃ MayoBanyo ˃ Banyo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoid | | 6,000 (2000 |
| Nkwen/Mendankwe-Nkwen | 915 | mfd | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Bamenda | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Ngemba | | 27,700 (2005) |
| Nkwɛn, mandankwe |
| Nsari/Sari | 874 | asj | Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Misaje ˃ Akweto, Kamine, Mbissa | NigerCongo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Beboid | | 7,600 (2008) |
| Nsɔsɛ/Bassossi | 653 | bsi | Sud–Ouest ˃ Koupé-Muanenguba ˃ Nguti | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Lundu-Balong (A.15B) | Nswase, Miyəŋgə | 5,000 (2004) |
| Nu Baca/Yambasa Sud | 543 | baf | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bokito ˃ Yangben, Bongo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Sanaga (A.621). | | 4,500 (2007) |
| Nubaca central, Kélendé, Nibiég |
| Nu Gunu/Nugunu/ Yambasa Nord | 541 | yas | Centre ˃ Mbam-et-Inoubou ˃ Bokito, Ombessa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Sanaga (A.622) | | 35,000 (1987) |
| Gunu nord, Gunu Sud. |
| Numand/Nomaande | 512 | lem | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bokito | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.46) | / | 6,000 (1982) |
| Ŋwe/Ngwe | 953 | nwe | Sud-Ouest ˃ Lebialem ˃ | Niger Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | | 73,200 (2001) |
| Fossimobing, Fontem, |
| bamok |
| Oblo | 394 | obl | Nord ˃ Bénoué ˃ Pitoa, Gobtikéré, Ouro Badjouma, Ouro Bé | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua | / | |
| Oroko-Est | 632 | bdu | - Sud-Ouest ˃ Meme ˃ Konye, Kumba, Mbonge | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Lundu-Balong (A.11) | Bakundu, Ekombe, Mbɔngɛ, Lolue | |
| - Sud-Ouest ˃ Ndian ˃ Ekondo-Titi, |
| Oroko-Ouest | 631 | bdu | Sud-Ouest ˃ Ndian ˃ Dikome Balue, Ekondo-Titi, Mundemba | Niger-Congo ˃ Atlantique –Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A˃ Lundu-Balong (A.11) | | 106,000 (2000) |
| Bima, Londo, Dotanga, Ngoro, Barondo |
|
| Pa’no/Dugun | 341 | ndu | Nord ˃ Faro ˃ Poli | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Dii | Pa’no, Saa | 7,000 (1997) |
| |
|
| Pam | 361 | pmn | Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Tcholliré | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum | / | |
| Parəkwa | 113 | pbi | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Mora | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.4 ˃ Mandara | | 30,000 1993) |
| Pəlasla/Vame | 131 | mlr | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Mora, Tokombéré | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ | Pəlasla, mbərem, | 8,500 |
| Biu-Mandara ˃A ˃A.5 | dəmwa, hurza, ndreme | -1992 |
| Pɛɛrɛ | 302 | pfe | - Adamaoua ˃ Faro-and-Déo ˃ Tignère | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua-Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Duru ˃ Voko-Dowayo ˃ Kutin | Pɛɛrɛ uurɛ, Zɔŋbi, Dan | 50,000 (2017) |
| - Adamaoua ˃ Mayo-Banyo ˃ Banyo |
| Pidgin | 4 | wes | - Sud–Ouest > Buea | Créole ˃ anglais basique ˃ Atlantique ˃ Krio | Grammar English | 12,000,000(2017) |
| - Nord–Ouest > Bamenda | Pidgin créolisé |
| - Centre > Yaoundé | |
| - Littoral ˃ Douala | |
| Pinyin | 916 | pny | Nord-Ouest ˃ Mezam ˃ Bamenda | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud, Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ MbamNkam ˃ Ngemba | Pinyin, alatining | 24,600 (2001) |
| Pori/Pol | 462 | pmm | - Est ˃ Lom-et-Djerem ˃ Bélabo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ kaka (A.92) | | 38,700 (2000) |
| Est ˃ Haut-Nyong ˃ Dimako, Doumé | Pori kinda, Pori asɔm |
| - Adamaoua ˃ Mayo-Banyo ˃ Banyo | |
| Psikyɛ | 191 | kvj | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.3 | Psikyɛ, Zləŋə, wula | 40,500 (1982) |
| Rikpa’/Bafia | 584 | ksf | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bafia | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bafia (A.53). | | 60,000 (1991) |
| Kpa, Bape |
| Ripɛy/Bape | 583 | ksf | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bafia | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bafia (A.53) | / | |
| Sambaleekɔ | 300 | ndi | Nord ˃ Faro˃ Beka, poli | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Leko-Nimbari ˃ Leko | Samba Leko, Deenu, | |
| Bangla, Samba de Wangai, Sampara. |
| Kɔlena, Daganyɔnga |
| Sɔ/Swo | 412 | sox | - Centre ˃ Nyong-et-Mfoumou ˃ Akonolinga ˃ Emvane, Melan | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Makaa-Njem (A.82) | Melan So, Emvane So | 9,000 (1992) |
| - Est ˃ Haut Nyong ˃ |
|
| Sharwa | 214 | swq | Extrême-Nord ˃ MayoTsanaga ˃ Bourrah | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | / | 5,100 (2000) |
| Nord ˃ Mayo-Louti |
| Shu Pamən/Bamun | 901 | bax | - Nord-Ouest ˃ Ngo Ketunjia ˃ Ndop | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Noun | | 420,000 |
| - Ouest ˃ Bamboutos ˃ | -2005 |
| - Ouest ˃ Mifi ˃ | |
| - Ouest ˃ Noun ˃ Foumban | |
| Suga/Nizaa | 730 | sgi | - Adamawa ˃ Faro-et-Déo˃ Tignère | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Nord ˃ Mambiloïde ˃ Suga-Vute ˃ Suga | / | 10,000 (1985) |
| - Adamawa ˃ MayoBanyo ˃ Banyo ˃ Sambolabbo |
| Tibɛa/Tibea | 570 | ngy | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Ngoro | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A˃ Bafia (A.54) | | 1,400 (1992) |
| Tikari/Tikar | 501 | tik | - Adamaoua ˃ Mayo-Banyo ˃ Bankim | Niger-Congo ˃ Atlantique- Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tikar. | Twumwu, Tige, Nditam, Kong, | 110,000 (2005) |
| - Centre ˃ Mbam-and-Kim ˃ Ngambe-Tikar | Mankim, Gambai, Bandobo |
| - Nord–Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ | |
| - Ouest ˃ Noun ˃ Magba | |
| Tiv | 802 | tiv | Sud–Ouest ˃ Manyu ˃ Njobo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta Congo ˃ Benoué –Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | | 4,300,000 |
| . |
| To | 396 | toz | Nord ˃ Mayo-Rey ˃ Touboro | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua ˃ Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum | / | |
| Tsuvan | 215 | tsh | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Bourrah | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | / | 2,300 (2000) |
| Nord ˃ Mayo-Louti |
| Tuɔtɔmp/Tuotom | 513 | ttf | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bafia, Ndikinemeki | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.461) | / | 1,000 (2007) |
| Tuki | 551 | bag | - Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Ombessa, Ntui | Niger-Congo ˃ Atlantique- Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Sanaga (A.601) | | 26,000 (1982) |
| - Centre ˃ Mbam-et -Kim ˃ | Tukɔmbɛ, Tu ngɔrɔ, Tutsigo, Tonjo, Tocenga, Tumbɛlɛ |
| |
| Tunɛn/Tunen | 511 | tvu | - Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Makénéné, Ndikinimeki | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Basaa (A.44) | | 40,000 (1997) |
| - Littoral ˃ Nkam ˃ Yingui ˃ | Tobɔan |
| Tuliŋ |
| Mɛsɛ |
| |
| Tupuri | 304 | tui | - Extreme-Nord ˃ Mayo kani ˃ Kaélé | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Nord ˃ Adamaoua -Ubangi ˃ Adamaoua ˃ Mbum-Day ˃ Mbum ˃ Nord ˃ Tupuri-Mambai | / | 130,000 (2005) |
| - Extreme-Nord ˃ Mayo-Danay ˃ Kar-Hay |
| Ugarə/Mesaka | 891 | iyo | - Nord-Ouest ˃ Menchum ˃ Mbengwi | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Tivoïde | Batomo | 14,000 (1982) |
| - Sud-Ouest ˃ Manyu ˃ |
| Uuhum/Yukuben | 703 | ybl | Nord–Ouest ˃ Menchum ˃ Furu-Awa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Jukunoïde ˃ Yukuben-Kuteb | | 950 (1986) |
| Vəŋo/Vengo | 843 | bav | Nord–Ouest ˃ Ngo Ketunjia ˃ Ndop ˃ Babungo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ VoltaCongo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Sud | | 27,000 (2008) |
| Vʉte/Vute | 720 | vut | - Adamawa ˃ Mayo Banyo ˃ Banyo | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Nord ˃ Mambiloïde ˃ Suga-Vute ˃ Vute | | 20,000 (1997) |
| - Adamawa ˃ Djérem ˃ Tibati | Bʉte bamnyo, Wawa, Vʉte mbanjo, Nʉdoo, Nʉjum, Nduvum, Nʉgane, Kʉmbere, Ngoro |
| - Centre ˃ Haute-Sanaga ˃ Nanga-Eboko, Mbandjok | |
| - Est ˃ Lom-et-Djerem ˃ | |
| Wandala | 111 | mfi | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Mora | Afro-asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.4 | Wandala, Mura, Malgwa | 23,500 (1982) |
| Mandara |
| Wumboko | 622 | bqm | - Sud–Ouest ˃ Fako ˃ Buéa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A˃ Duala (A.21) | | 4,000 |
| - Sud–Ouest ˃ Meme ˃ Kumba | -2000 |
| Wushi | 844 | bse | Nord–Ouest ˃ Ngo Ketunjia ˃ Babessi | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Ring ˃ Sud | | 25,000 (2008) |
| Wuzlam | 151 | udl | Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Tokombéré | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.5 | | 10,500 (1982) |
| Xədi/Hdi | 122 | xed | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.4 ˃ Lamang | Tur | 25,000 |
| -2001 |
| Yamba | 906 | yam | Nord-Ouest ˃ Donga-Mantung ˃ Nwa | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Nkambe | Mfe, Nkot, Ntoŋ, kwak | 80,000 (2000) |
| Yambasa Central | 542 | yas | Centre ˃ Mbam- et-Inoubou ˃ Bokito, | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Sanaga (A.622) | | |
| Nu libie, Nu yaŋbɛn, Mmaala |
| Yasa/Iyasa | 601 | yko | Sud ˃ Océan ˃ Campo, Kribi | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo ˃ Bantoïde ˃ Sud ˃ Bantou étroit ˃ Nord–Ouest ˃ A ˃ Bubi-Benga (A.33) | Avandje, Iyassa, Yasa | 2,200 (2015) |
| Yedina /Buduma | 104 | bdm | Extrême-Nord ˃ Logone-et-Chari ˃ | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ B ˃ B.1 ˃ Buduma | | 200 |
| Yémba | 952 | ybb | - Sud-Ouest ˃ Lebialem ˃ | Niger-Congo ˃ Atlantique-Congo ˃ Volta-Congo ˃ Benoué-Congo Bantoïde ˃ Sud ˃ Grassfield étendu ˃ Grassfield étroit ˃ Mbam-Nkam ˃ Bamileke | Yemba-Est, | 300,000 (1992) |
| - Ouest ˃ Menoua ˃ Dschang | Yemba-Ouest, |
| Yemba-Central, |
| Yemba-Sud, |
| Yemba-Sud- Ouest |
| Zəlgwa/Zulgo-Gemzek | 161 | gnd | - Extrême-Nord ˃ Mayo-Sava ˃ Tokombéré | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ | Gemzek, Minew, Zəlgwa | 26,000 |
| - Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Mokolo | A.5 | -2002 |
| Zime/Herdé | 294 | hed | Nord ˃ Bénoué ˃ Rey- Bouba, Bibemi | | Lame, Peve, taari | |
| Zizilivəkən | 213 | ziz | Extrême-Nord ˃ Mayo-Tsanaga ˃ Bourrah | Afro- Asiatique ˃ Tchadique ˃ Biu-Mandara ˃ A ˃ A.8 | / | 200 (2010) |
| Zumaya* | 292 | zuy | Extrême-Nord ˃ Diamaré ˃ Maroua | Afro-Asiatique ˃ Tchadique ˃ Massa | / | |